Tekst alternatywny

Zwrotnice

Zwrotnice

Lubię bawić się historiami alternatywnymi. Napisałem z pół tuzina powieści, a może i więcej, rozważających ewentualne następstwa różnych historycznych zdarzeń. Wbrew pozorom jest to zabawa wymagająca znacznej wiedzy, ale również mocno ograniczająca dowolność wyobraźni. Często bowiem alternatywa jest pozorna, a właściwy wybór dokonał się kiedy indziej. Gdyby Kolumb nie odkrył Ameryki w 1492 roku, Nowy Świat i tak zostałby odkryty w ciągu następnych lat, może zrobiliby to Portugalczycy, może Francuzi, ale to zderzenie cywilizacji musiało skończyć się supremacją Europy. Podobnie gdyby nie było Cezara, władzę nad Rzymem zagarnąłby prędzej czy później inny dyktator – republika była już martwa. Podobnie gdyby nie idy marcowe, Cezar nie przywróciłby republiki i przekazał
władzy albo synowi Kleopatry, albo siostrzeńcowi Oktawianowi, tyle że bez wojny domowej… Nie zawsze jednak wynik musiał być tak oczywisty jak w wojnach punickich, gdzie zdecydowała nie klasa wodzów, tylko lepsza organizacja rzymskich legionów i umiejętność absorbcji ludów podbitych. Bez inicjatywy Aleksandra Parvusa niemiecki Sztab Generalny nie wysłałby Lenina z towarzyszami w zaplombowanym wagonie do Rosji i może Rosja pozostałaby państwem konstytucyjnym. Gdyby Fanny Kapłan strzeliła celniej, Lenin zginąłby w sierpniu 1918 roku i z całą pewnością nie Stalin byłby jego następcą. A gdyby Gawryło Princip sfuszerował zamach w Sarajewie, Wielka Wojna może by wybuchła później, ale jej wynik, choć niekorzystny dla państw centralnych, nie musiałby przynieść upadku trzech tronów, zwycięstwa rewolucji w Rosji i niepodległości Polski. Tyle że problem polega na tym, aby dostrzec zwrotnicę dziejów, kiedy jeszcze jej przestawienie jest możliwe. Śmierć Hitlera podczas puczu Monachijskiego w 1923 roku ocaliłaby świat, w 1944 roku ocaliłaby najwyżej trochę ludzkich istnień. Tylko kto i kiedy potrafi w porę zauważyć taki moment zwrotny? Politycy, narody…?

Marcin Wolski

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress