46. rocznica powstania NSZZ Solidarność.
Dzień Solidarności i Wolności – 31.08.2026.
46 lat temu, 31 sierpnia 1980 roku w hali Stoczni Gdańskiej zostały podpisane Porozumienia Sierpniowe między komitetami strajkowymi, a komunistycznym rządem PRL. Dało to początek Niezależnemu Samorządnemu Związkowi Zawodowemu „Solidarność” – pierwszemu niezależnemu związkowi zawodowemu powstałemu w krajach komunistycznych po zakończeniu II wojny światowej. „Solidarność” w dalszej perspektywie przyczyniła się do upadku komunizmu w Europie, rozpadu Związku Sowieckiego oraz całego systemu jałtańskiego.
Jan Paweł II i ruch „Solidarności” to dwie historie splecione ze sobą tak mocno, że trudno dziś wyobrazić sobie dzieje Polski bez spotkania Papieża z Solidarnością. (…) Jeden z biskupów polskich, Kazimierz Majdański, biskup szczeciński, który był indagowany przez wysłannika Kurii Rzymskiej, co oznaczają strajki, odpowiedział bardzo zwyczajnie: „Wschodzą ziarna zasiane przez Ojca Świętego” – biskup Marek Mendyk.
W Dzierżoniowie podobnie jak w całym kraju znaleźli się ludzie, którzy wyniesieni do kierowania strajkami w chwili próby, podjęli pracę nad tworzeniem Związku. Wielu z bohaterów tamtych dni spoczywa już na miejskich cmentarzach. Dlatego 31.sierpnia, w rocznicę zakończenia pierwszego etapu polskiego zrywu, po uroczystości przed Pomnikiem Losów Ojczyzny, poszliśmy odwiedzić tych, których ziemska droga już się skończyła. Łączyła nas z Nimi idea solidarności i pracy dla dobra wspólnego.
Na cmentarzu komunalnym byliśmy u grobu pierwszego przewodniczącego powiatowych struktur NSZZ „Solidarność” śp. Teofila Frankowskiego, internowanego w stanie wojennym, niezłomnego obrońcy praw i wolności ludzi pracy. Następnie zapaliliśmy znicze na grobach skromnych, dobrych ludzi, bez których pomocy i odwagi idea solidarności żyć by nie mogła. Odwiedziliśmy mogiły śp. Franciszki Czai, śp. Franciszka Szuka, śp. Waldemara Rychela, śp. Stanisława Terakowskiego.
Potem przeszliśmy na cmentarz parafialny, gdzie zatrzymaliśmy się przy grobach śp. Wojciecha Jaruzelskiego, śp. Wojciecha Cabaja i śp. Tadeusza Wyrwasa.
Przy grobie każdej osoby padły ciepłe słowa o życiu i dokonaniach Zmarłych, zapewnienie pamięci i kontynuowania drogi, którą i oni szli do niedawna, modliliśmy się, aby zostali przyjęci do Królestwa Niebieskiego. Grupę prowadził Piotr Majchrzak – zastępca przewodniczącego Zarządu Regionu Dolny Śląsk NSZZ „Solidarność” oraz dawni liderzy jawnych, a przez pewien czas także podziemnych struktur lokalnej „Solidarności” – Andrzej Bartoszyński, Irena Bukalska, Mateusz Cegiełka, Stefan Grefling, Kazimierz Janeczko, Ireneusz Wagnerowski, byli też członkowie organizacji związkowych i patriotycznych z Bielawy i Dzierżoniowa.
Opracowanie i zdjęcia Kazimierz M. Janeczko
Zdjęcia Stefan Grefling




















