Tekst alternatywny

NOWY SĄCZ im. Jana Olszewskiego | 78. rocznica Powstania Warszawskiego


Klub Gazety Polskiej w Nowym Sączu był organizatorem 78. rocznicy Powstania Warszawskiego, które odbyły się przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego.

W uroczystościach które prowadził przewodniczący klubu Tomasz Baliczek oprócz kilkunastu członków naszego klubu wzięło udział kilkaset osób w tym Prezydent i wiceprezydent Nowego Sącza, poseł i senator RP, komendant Straży Granicznej, radni, Strzelcy Związku Strzeleckiego i harcerze z pocztami sztandarowymi, którzy również wystawili wartę przy pomniku, przedstawiciele Solidarności, Rycerze Jana Pawła II, Związku Żołnierzy Armii Krajowej i Światowego Związku Armii Krajowej oraz przedstawiciele kibiców sądeckich klubów sportowych. Oprawę artystyczną zapewniły artystki z Pałacu Młodzieży Magda i Karolina wykonując piosenki powstańcze, które wycisnęły niejedną łzę na obecnych.

O godz. 17.00 w całym mieście zawyły syreny, po których został odśpiewany Hymn Polski. Następnie przewodniczący klubu GP powitał zebranych i przedstawił świadectwo patriotyzmu pokolenia II RP. Po wystąpieniu przewodniczącego został odczytany przez Strzelca Apel Pamięci. Mowę do zebranych wygłosił Prezydent Nowego Sącza a modlitwę za ofiary powstania odmówił ks. Czesław Salamon z kościoła Jezuitów. Na zakończenie zebrani złożyli wieńce i wiązanki kwiatów oraz zapalili znicze pod pomnikiem.

78 lat temu, 1 sierpnia 1944 r., na mocy decyzji Dowódcy AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora”, w Warszawie wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i dominacji sowieckiej.

Powstanie Warszawskie było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. Planowane na kilka dni, trwało ponad dwa miesiące. Jego militarnym celem było wyzwolenie stolicy spod niezwykle brutalnej niemieckiej okupacji, pod którą znajdowała się od września 1939 r.

Dowództwo Armii Krajowej zakładało, że Armii Czerwonej zależeć będzie ze względów strategicznych na szybkim zajęciu Warszawy. Przewidywano, że kilkudniowe walki zostaną zakończone przed wejściem do miasta sił sowieckich. Oczekiwano również pomocy ze strony aliantów.

Opanowanie miasta przez AK przed nadejściem Sowietów i wystąpienie w roli gospodarza przez władze Polskiego Państwa Podziemnego w imieniu rządu polskiego na uchodźstwie miało być atutem w walce o niezależność wobec ZSRS. Liczono na to, że ujawnienie się w Warszawie władz cywilnych związanych z Delegaturą Rządu na Kraj będzie szczególnie istotne w związku z powołaniem przez komunistów PKWN.

Rozkaz o wybuchu powstania wydał 31 lipca 1944 r. dowódca AK gen. Tadeusz Komorowski „Bór”, uzyskując akceptację Delegata Rządu Jana S. Jankowskiego.

1 sierpnia 1944 r. do walki w stolicy przystąpiło ok. 40-50 tys. powstańców. Jednak zaledwie co czwarty z nich liczyć mógł na to, że rozpocznie ją z bronią w ręku.

Na wieść o powstaniu w Warszawie Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler wydał rozkaz, w którym stwierdzał: „Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców, Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy”.

Przez 63 dni powstańcy prowadzili heroiczny i samotny bój z wojskami niemieckimi. Ostatecznie wobec braku perspektyw dalszej walki 2 października 1944 r. przedstawiciele KG AK płk Kazimierz Iranek-Osmecki „Jarecki” i ppłk Zygmunt Dobrowolski „Zyndram” podpisali w kwaterze SS-Obergruppenfuehrera Ericha von dem Bacha w Ożarowie układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie.

W czasie walk w Warszawie zginęło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Poległo również ok. 3,5 tys. żołnierzy z Dywizji Kościuszkowskiej. Straty ludności cywilnej były ogromne i wynosiły ok. 180 tys. zabitych. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, ok. 500 tys., wypędzono z miasta, które po powstaniu zostało niemal całkowicie zburzone. Specjalne oddziały niemieckie, używając dynamitu i ciężkiego sprzętu, jeszcze przez ponad trzy miesiące metodycznie niszczyły resztki ocalałej zabudowy.

Do niemieckiej niewoli poszło ponad 15 tys. powstańców, w tym 2 tys. kobiet. Wśród nich niemal całe dowództwo AK, z gen. Komorowskim, mianowanym przez prezydenta RP Władysława Raczkiewicza 30 września 1944 r. Naczelnym Wodzem.

W wydanej nazajutrz po kapitulacji odezwie do „Do Narodu Polskiego” Krajowa Rada Ministrów i Rada Jedności Narodowej z goryczą stwierdzały: „Skutecznej pomocy nie otrzymaliśmy. (…) Potraktowano nas gorzej niż sprzymierzeńców Hitlera: Italię, Rumunię, Finlandię. (…) Sierpniowe powstanie warszawskie z powodu braku skutecznej pomocy upada w tej samej chwili, gdy armia nasza pomaga wyzwolić się Francji, Belgii i Holandii. Powstrzymujemy się dziś od sądzenia tej tragicznej sprawy. Niech Bóg sprawiedliwy oceni straszliwą krzywdę, jaka Naród Polski spotyka, i niech wymierzy słuszną karę na jej sprawców”.

Zdjęcia: Adrian Maraś, relacja: Józef Horowski

KLUB GAZETY POLSKIEJ NOWY SĄCZ IM. JANA OLSZEWSKIEGO

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress