W niedzielę 8 lutego 2026 r., spotkaliśmy się w Świątyni Garnizonowej, by wspólnie modlić się o dobro Naszego Kraju.
Klub Gazety Polskiej OLSZTYN Zaprasza do Świątyni Garnizonowej w każdą drugą niedzielę miesiąca wg harmonogramu:
https://www.klubygp.pl/olsztyn-zaproszenie-caloroczny-harmonogram-spotkan-w-swiatyni-na-rok-2026/
8 lutego obchodzimy 75. rocznicę bestialskiego, zdradzieckiego mordu na POLSKIM BOHATERZE, NA ŻOŁNIERZU NIEZŁOMNYM. W dniu 8 lutego 1951 r. na terenie więzienia przy ul. Rakowieckiej w Warszawie strzałem w tył głowy został zamordowany legendarny dowódca 5. Brygady Wileńskiej AK mjr. Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”. Wyrok wykonał „kat z Mokotowa” Aleksander Drej.
Zygmunt Szendzielarz pochodził z południowo-wschodnich Kresów II Rzeczypospolitej. Urodził się 12 marca 1910 r. w Stryju koło Lwowa w wielodzietnej rodzinie Karola i Eufrozyny z d. Osieckiej.
Uczył się w gimnazjum we Lwowie, a następnie w Stryju. Gimnazjum miało profil matematyczno-przyrodniczy. Następnie zawodowo związał się z wojskiem (ukończone Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej i Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu). W 1934 r. otrzymał przydział do 4. Pułku Ułanów Zaniemeńskich w Wilnie. Wielokrotnie odnosił sukcesy w zawodach hippicznych. 28 stycznia 1939 r. wziął ślub z Anną Swolkień, córką Konstantego i Wandy Światopełk Mirskiej (16 listopada tegoż roku urodziła im się córka Barbara).
W szeregach macierzystego pułku walczył w wojnie obronnej 1939 r. Po ataku ZSRR na Polskę bez powodzenia próbował przedostać się na Węgry. Trafił do sowieckiej niewoli, z której udało mu się zbiec. Wrócił do Wilna, rozpoczynając działalność konspiracyjną w szeregach tzw. Kół Pułkowych. Przyjął pseudonim „Łupaszka” nawiązujący do słynnego zagończyka z okresu wojny polsko-bolszewickiej ppłk. Jerzego Dąbrowskiego. We wrześniu 1943 r. objął dowództwo nad resztkami podstępnie zlikwidowanego przez Sowietów oddziału por. Antoniego Burzyńskiego „Kmicica”. W styczniu 1944 r. jednostka otrzymała nazwę 5. Wileńskiej Brygady Armii Krajowej.
Po bitwach z Niemcami pod Worzianami (31 stycznia 1944 r.) i Sowietami pod Radziuszami (2 lutego 1944 r.) nieoficjalnie nazywano ją „Brygadą Śmierci”. Brygada stoczyła wiele potyczek z Niemcami, kolaborantami litewskimi i partyzantką sowiecką.
W wyniku okupacji Wileńszczyzny przez Sowietów „Łupaszka” rozwiązał oddział. Znaczna cześć oficerów i żołnierzy wraz z dowódcą przedostali się na Białostocczyznę.
We wrześniu 1944 r. Z. Szendzielarz podporządkował się komendantowi Okręgu Białostockiego AK ppłk. Władysławowi Liniarskiemu „Mścisławowi”, który nakazał mu trwać w Puszczy Białowieskiej i organizować kadrowy oddział z rozbitków z nowogródzkich i wileńskich oddziałów AK.
„Łupaszka” odtworzył 5. Brygadę Wileńską w kwietniu 1945 r. Przez kilka miesięcy siała ona postrach wśród Sowietów i kolaborujących z nimi polskich komunistów. Największa stoczona bitwa w tym czasie miała miejsce 18 sierpnia 1945 r. w Miodusach Pokrzywnych. 1. szwadron por. Zygmunta Błażejewicza „Zygmunta” wspólnie z oddziałem por. Władysława Łukasiuka „Młota” rozbili grupę operacyjną NKWD, UB i LWP. Zginął m.in. sowietnik PUBP w Bielsku Podlaskim mjr NKWD Wasilij Gribko.
W pierwszych dniach września 1945 r. Brygada została rozformowana. „Łupaszka” przeniósł się do Gdańska, gdzie podporządkował się ostatniemu komendantowi Wileńskiego Okręgu AK-DSZ ppłk. Antoniemu Olechnowiczowi „Pohoreckiemu”.
W kwietniu 1946 r. odtworzył 5. Brygadę Wileńską pod swoim dowództwem. Miała ona działać na terenie Pomorza oraz Warmii i Mazur.
W połowie sierpnia 1946 r. wobec wzrostu siły oddziałów komunistycznych w terenie Szendzielarz podjął decyzję przejścia w Białostockie i połączenia się z 6. Brygadą Wileńską.
Pod koniec marca 1947 r. nastąpiła koncentracja oddziałów Brygady, podczas której mjr Szendzielarz zwolnił część swoich podkomendnych. Po długich rozważaniach postanowił powrócić do życia cywilnego. Ostatecznie przeniósł się do Zakopanego. Przez łączników utrzymywał stały kontakt z 6. Wileńską Brygadą AK.
Został aresztowany 30 czerwca 1948 r. w Osielcu pod Jordanowem w ramach ogólnopolskiej operacji „X”. Natychmiast przewieziono go do Warszawy i osadzono w więzieniu przy ul. Rakowieckiej.
23 października 1950 r. rozpoczął się proces byłych członków Okręgu Wileńskiego AK.
2 listopada tegoż roku „Łupaszka” został skazany przez sędziego Mieczysława Widaja na osiemnastokrotną karę śmierci.
Wiosną 2013 r. badacze Instytutu Pamięci Narodowej odkryli i zabezpieczyli jego szczątki podczas prac ekshumacyjnych na terenie Kwatery „Ł” na warszawskich Powązkach.
Jego uroczysty pogrzeb państwowy odbył się 24 kwietnia 2016 r. na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Został pochowany z honorami wojskowymi w grobie rodzinnym razem ze zmarłą w 2012 r. córką, Barbarą. Byliśmy na pogrzebie w mundurach historycznych 5 Wileńskiej Brygady AK
Tekst Muzeum Żołnierzy Niezłomnych
Boże, Ty sprawiłeś, że Twój Syn zwyciężył śmierć i wstąpił do nieba; daj Twoim zmarłym sługom i służebnicom udział w Jego zwycięstwie nad śmiercią, aby mogli na wieki oglądać Ciebie, swojego Stwórcę i Odkupiciela. Przez Chrystusa Pana naszego. Amen.
PEŁNI WIARY, MIŁOŚCI I NADZIEI ZWYCIĘŻAMY ZŁO !
Piotr Bieranowski Klub Gazety Polskiej OLSZTYN
